Το θεατρικό του Ευγενίου Ο΄ Νιλ, “A moon for the misbegotten” ή ελληνιστί «Φεγγάρι για καταραμένους» ήταν έργο με αρκετούς καλογραμμένους διαλόγους και δυνατές στιγμές. Ως σύνολο όμως ήταν παραρφορτωμένο και παρωχημένο. Κατά την ταπεινή μου γνώμη πάντα. Δεν μου αρέσει όταν οι άνθρωποι κρίνουν έργα του παρελθόντος με σύγχρονα κριτήρια, αλλά ο χρόνος δεν είναι η ύστατη δοκιμασία όλων των έργων;
Δύο από τα βασικά θέματα για τους χαρακτήρες του έργου είναι: Α. Η πρωταγωνίστρια, ενώ φέρεται ωσάν να είναι εξώλης και προώλης, στην πραγματικότητα είναι μια ντροπαλή παρθένα Β. Ο πρωταγωνιστής είναι κατεστραμμένος ψυχικά και σωματικά επειδή στο ταξίδι που έκανε για να μεταφέρει τη νεκρή μητέρα του στον τόπο της κηδείας της με το τραίνο, είχε νοικιάσει μια πόρνη με την οποία έκανε ακατονόμαστα πράγματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Με τη νεκρή μητέρα του δύο βαγόνια μπροστά, Χριστέ μου, τι φρίκη. Μα πώς να το ξεπεράσεις αυτό ποτέ; Καταλαβαίνω βέβαια ότι για την εποχή που γράφτηκε το έργο αυτά μπορεί να ήταν συγκλονιστικά πράγματα, απλώς δεν μπόρεσα να ταυτιστώ με το δράμα που βίωναν οι πρωταγωνιστές. Ειδικά όταν για να μας αποκαλυφθούν αυτά χρειάστηκε να περάσουν 2,5 ώρες δαιδαλώδους πλοκής.
Κάποιος βέβαια θα μπορούσε να πει ότι το θέμα του έργου είναι η ενοχή και η συγχώρεση, τα προσωπεία των ανθρώπων και πως δύο ‘καταραμένοι’ της ζωής μπορούν να έρθουν κοντά, να γίνουν ειλικρινείς, να δώσουν και να πάρουν αγάπη και νιώσουν λίγο άνθρωποι, έστω και για ένα βράδυ μόνο. Τα είδα όλα αυτά και τα κατάλαβα, αλλά για κάποιο λόγο δε με άγγιξαν. Τι να πω, είμαι αναίσθητη; Καθόμουν πολύ μακριά; Βέβαια οι ηθοποιοί είναι εξαιρετικοί, τόσο η Eve Best που έκανε την παρθένα/ πόρνη, όσο ο Colm Meany που έκανε τον πατέρα της και φυσικά ο Kevin Spacey, ο οποίος κατάφερε να αποδώσει πειστικότατα τον χαρακτήρα του μεμψίμοιρου αλκοολικού, αποφεύγοντας τις υπερβολές και την στερεοτυπική απεικόνιση. Παρά τις πολύ δυνατές, έως συγκλονιστικές ερμηνείες και τις έντονες στιγμές του έργου, στο τέλος έμεινα αποστασιοποιημένη. Δεν ξέρω αν έφταιγε το κείμενο αυτό καθεαυτό ή αν κάποια διαφορετική σκηνοθεσία θα του είχε δώσει μια άλλη πνοή. Να προσθέσω βέβαια ότι όλες οι κριτικές που διάβασα ήταν ενθουσιώδεις, οπότε μην ακούτε εμένα! Και σίγουρα αν περάσετε από Λονδίνο ή αργότερα από Νέα Υόρκη (γιατί διάβασα ότι το έργο θα πάει και στο Broadway) αξίζει να το δείτε, έστω για τους ηθοποιούς και μόνο.
Αντίθετα, συγκινήθηκα πολύ με τις μηχανές που είδα στο Science Museum, το οποίο θεωρείται από τα καλύτερα μουσεία επιστήμης στον κόσμο. Οι άνθρωποι έχουν βάλει τα πάντα σε αυτό το εντυπωσιακότατο κτήριο, από ατμομηχανές, γεννήτριες, τρένα, αξονικούς τομογράφους, διαστημόπλοια, αεροπλάνα, αντλίες καυσίμων, αυτοκίνητα, υπολογιστές, φάρους, αλεξίπτωτα…
Και παράλληλα με αυτά τα τερατώδη και ογκώδη πράγματα, τοποθετημένα σε βιτρίνες στους διαδρόμους δεξιά και αριστερά ξυραφάκια, μπικουτί, πιστολάκι, ηλεκτρικές σκούπες, στέρεο, στυλό διαρκείας, κινητά, pc, ρολόγια, ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, ραπτομηχανές, ποδήλατα, κάμερες και όλες αυτές οι εφευρέσεις που ήρθαν στη ζωή μας και άλλαξαν τα πάντα. Ενώ οι ‘μεγάλες’ μηχανές, προκαλούσαν δέος και θαυμασμό (ίσως και φόβο σε κάποιους τεχνοφοβικούς), αυτά τα καθημερινά αντικείμενα στις πρωτόλειες μορφές τους άφηναν μια γλυκόπικρη γεύση. Θυμήθηκα το τραγούδι των Grandaddy για τα παλιά οικιακά σκεύη, το Broken Household Appliances. Που πάνε τα μίξερ όταν γεράσουν; Όλοι αυτοί που τα χρησιμοποίησαν, όλοι αυτοί που συνέβαλαν στη δημιουργία τους; Αν μη τι άλλο, ο άνθρωπος και οι μηχανές του ανά τους αιώνες είναι από τα πιο ιντριγκαδόρικα πράγματα μπορεί να δει κάποιος στον κουρασμένο αυτό πλανήτη.
