Υπάρχει τόση δυστυχία στον κόσμο...

...αυτό δεν σε κάνει να νιώθεις καλύτερα; Είναι φανταστικό (δηλαδή καθόλου φανταστικό) ότι όταν λες σε καποιον φίλο σου ότι είσαι στενοχωρημένος, αυτή είναι μια πολυ συνηθισμένη απάντηση. Βέβαια δεν τίθεται έτσι, γιατί έτσι αποκαλύπτεται το πόσο αναίσθητη και εγωκεντρική είναι αυτή η προσέγγιση (πιο εγωκεντρική από το να στενοχωριέσαι για τα δικά σου προβλήματα!). Συνήθως σου λένε: μα σκέψου τι δύσκολα περνάνε οι άνθρωποι στο Χ μέρος του κόσμου (εκεί που έγινε η πιο προσφατη μεγάλης κλίμακας τραγωδίας που καλύπτουν τα μέσα)..  ή μα σκέψου τι τραβάει ο Χ συγκερκιμένος άνθρωπος... ή θες να σου πω κάτι πραγματικά κακό: ο Χ φίλος μου έχει την Χ αρρώστια.

Πολλές φορές οι άνθρωποι που σου λένε τέτοια, σε προσωικό επίπεδο, έχουν καλές προθέσεις.Ισως πραγματικά, μια σύγκριση με τη δυστυχία που υπάρχει γύρω σου, να σε κάνει να "βάλεις τα πράγματα σε προοπτική"  οπως θα έλεγαν. Και πάλι όμως, δεν είναι απίστευτα εγωιστικό να νιώσεις καλύτερα για τον ευατό σου επειδή άλλοι περνάνε χειρότερα; Δηλαδη πως βοηθάει αυτό τους άλλους; Αν είσαι σε μια δουλειά που μισείς, η λύση δεν είναι να σκεφτείς ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν δουλειά. Δεν πρόκειται να κάνει τη δουλειά σου καλύτερη, ούτε να βρει δουλειά  στους άνεργους. Είναι μια απολύτως  μη-παραγωγική σκέψη και θα έλεγα και κονωνικά και προσωπικά βλαβερή. Αν δεν αναλαμβάνεις ποτέ δράση για να βελτιώσεις τη ζωή του, επειδή "υπάρχουν και χειρότερα", δε θα κάνεις ποτέ τίποτα. Επίσης, άνθρωποι που περνάνε δύσκολες στιγμές, ή που υποφέρουν από κατάθλιψη, είναι πιθανόν απλά να νιώσουν χειρότερα στη σκέψη ότι υπάρχουν τόσοι δισεκατομμύρια άνρθωποι που έχουν σοβαρά προβλήματα.

Τι ακριβώς πρέπει να κάνεις; Να σκέφτεσαι συνέχεια ότι κάποιος έιναι χειρότερα από σένα και να αγνοείς τα δικά σου προβλήματα; Δηλαδή να μην σκέφτεσαι για τη δική σου ζωή, αλλά μόνο για τις ζωές των άλλων; Πολύ απλά δεν γίνεται, οι άνθρωποι δεν λειτουργούν έτσι. Επισης, όσο άσχημο και να ακούγεται πάντα υπάρχει κάποιος κάπου που είναι χειρότερα. Πάντα. Αν κάποιος είναι σοβαρά άρρωστος, υπάρχουν  άνρθωποι που είναι σοβαρά άρρωστοι και δεν έχουν καμία πρόσβαση σε περίθαλψη. Ή είναι μόνοι και δεν έχουν κανένα φίλο ή συγγενή να τους στηρίξει, κοκ. Δεν ξέρω τι νόημα έχει ή τι παρηγοριά θα έδινε αυτή η σκέψη σε κάποιον που είναι σοβαρά άρρωστος.

Το θέμα είναι νομίζω ότι απλά οι άνθρωποι ΔΕΝ θέλουν να ακούσουν για τα προβληματά σου. Γιατί έχουν και αυτοί προβλήματα (αν και όχι πάντα χειρότερα, χο χο). Αυτή είναι η αλήθεια τελικά, εκεί έχω καταλήξει. Σου λένε "παρηγορητικές" βλακείες για να σε ξεφορτωθούν και να γυρίσουν στη ζωή τους, με όσο το δυνατόν λιγότερα βάρος. Η απόδειξη είναι ότι αν έχεις ένα πραγματικά σοβαρό πρόβλημα (αρρώστια είναι κάτι που θεωρείται σοβαρό από όλους γενικώς, αν και εκεί μπορεί να ακούσεις διάφορα για ΑΚΟΜΑ πιο σοβαρές αρρώστιες), να σου πω ένα μυστικό: ούτε τότε θέλει κανένας να του μιλάς για αυτό. Τότε θέλει ακόμα λιγότερο να σε ακούσει από όταν το πρόβλημά σου ήταν κάτι 'ασόβαρο' όπως ότι δεν έχεις λεφτά για σινεμά. Τότε είναι που δεν θέλει να ξέρει ΤΙΠΟΤΑ και μπορεί ακόμα και να αρνηθεί, στο βαθμό του δυνατού, ότι υπαρχει πρόβλημα. Γιατι τότε ο άλλος έρχεται αντιμέτωπος πρόσωπο με πρόσωπο με την δυστυχία που υπάρχει στον κόσμο, και όχι με μια θεωρητική εκδοχή της (τι τραβάει ο Χ 'άλλος').

Και εδώ φαίνεται η πραγματική υποκρισία της ατάκας "υπάρχουν και σοβαρότερα προβλήματα". Εχω προσπαθήσει κάποιες φορές να μιλήσω για έναν φίλο μου που πέθανε με ανθρώπους που δεν ήταν φίλος τους, αλλά τον ήξεραν, και η αντίδραση είναι ένα αμήχανο κενό και η αλλαγή κουβέντας. Μέχρι και αστεία έχω ακούσει ως αντίδραση. Και εγώ η ίδια όμως έχω άντιδράσει κάπως έτσι όταν ήθελε να μου μιλήσει για αυτόν ο καλύτερος του φίλος, στον ένα χρόνο της επέτειου του θανάτου του. Δεν ήξερα τι να κάνω. Θέλω να πω, τα παραπάνω δεν τα λέω για να πω: τι κακοί που είναι οι άνθρωποι που δεν σε ακούνε γιατί όλοι έτσι είμαστε. Είναι πραγματικά δύσκολο να κάτσεις και να ακούσεις κάποιον άνθρωπο που περνάει κάτι πολύ δύσκολο. Και πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να βελτιωθόυμε σε αυτό το θέμα. Να μπορούμε να αντικρύσουμε κατάματα μια άσχημη κατάσταση που ζει ενας φίλος του και να πουμε: Ναι είναι απαίσιο αυτό που ζεις. Χωρίς αστεία, χωρίς αλλαγή θέματος, χωρίς καμία πίεση να μιλήσει περισσότερο ή λιγότερο ο άλλος.  Το να λες σε κάποιον που ζορίζεται ότι υπάρχουν και χειρότερα είναι ακριβώς το αντίθετο της βοήθειας και της υποστήριξης. Αρνείσαι την πραγματικότητα των συναισθημάτων του και τη σοβαρότητα της εμπειρίας του.

Και γιατί όχι;

Πολλές φορές όταν τελειώνει, η διαφαίνεται έντονα η δυνατότητα ότι πάει να τελειώσει μια φιλική σχέση, έστω και όχι ιδιαίτερα μακροχρόνια πολλοί συγκινούμαστε, και λέμε, όχι δεν πρέπει! Στο όνομα όσων ζήσαμε μαζί, του ότι έχουμε περάσει ωραίες στιγμές, ή κάποιες απλά στιγμές μαζί, δεν πρέπει να χαλάσουμε τη φιλία μας. Πρέπει να είμαστε πολιτισμένοι, είναι κρίμα να τελειώσει όλο το πράγμα με έναν καβγά. Πρέπει να συνεχίσουμε να κρατάμε μια επαφή και να βλεπόμαστε.

Τα λεω γιατί και εγώ τα σκέφτομαι, βασικά τα σκεφτόμουν τις τελευταίες ημέρες που ήρθε (έρχεται;) το τέλος μιας (χαλαρής σε συχνότητα, αλλά έντονης σε στιγμές) φιλίας που είχα δημιουργήσει στην Μαδρίτη. Μα τι κρίμα, σκεφτόμουν, να λήξει έτσι αυτή η γνωριμία των δύο χρόνων, για έναν καβγά, ας κάνω την προσπάθεια να μείνουμε φίλες, έστω και αν δεν θα έχει κάποια ιδιαίτερη συνέχεια αυτή η φιλία.

Και μετά σκέφτηκα: εδώ καράβια χάνονται, βαρκούλες αρμενίζουν. Δηλαδή όχι με την έννοια: υπάρχουν σημαντικότητερα προβλήματα στον κόσμο (εννοείται, πάντα υπάρχουν σημαντικότερα προβλήματα στον κόσμο) αλλά ότι, εδώ έχουν χαθεί μακροχρόνιες και έντονες φιλίες εξαιτίας  καβγάδων, απόστασης, ή ακόμα και θανάτου, εδώ έχεις χωρίσει από ανθρώπους που θεωρούσες ότι δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτούς (γιατί  και η ερωτική σχέση ουσιαστικά μια πολύ δυνατή φιλία είναι) και θα προσπαθήσεις να διατηρήσεις επαφή με μια κοπέλα που ξέρεις ούτε καν δύο χρόνια και που ποτέ δεν ήρθατε πολύ κοντά; Και ένας λόγος παραπάνω να μην προσπαθήσω να διασώσω τη σχέση είναι ότι νομίζω πως ενας καβγάς δεν έρχεται ποτέ από το πουθενά, επειδή έγινε μια παρεξήγηση, ένα τραγικό λάθος. Δείχνει ότι κάπου στη σχέση αυτή υπάρχει μια ρωγμή. Και ίσως είναι μια ρωγμή επιφανειακή, αλλά ίσως και να δείχνει βαθύτερα ρήγματα.

Είναι εντυπωσιακό, πώς παρά το ότι ζούμε -υποτίθεται- σε μια εποχή που φίλοι, γνωστοί, και εραστές έρχονται και φεύγουν με σχετική ευκολία, ταχύτητα και ελαφρότητα, τελικά  επιθυμούμε να διατηρήσουμε στο διηνεκές οποιαδήποτε σχέση είχαμε, έστω και ως βαλσαμωμένο ζώο, για να μην παραδεχθούμε ότι αποτύχαμε. Αποτύχαμε να διατηρήσουμε έναν δεσμό, έναν γάμο, μια φιλία, οτιδήποτε. Αποτύχαμε να αρέσουμε, να είμαστε αγαπητοί, να συγχωρήσουμε, να κάνουμε χρόνο και χώρο στη ζωή μας, να βρούμε τη χρυσή τομή μεταξύ των εγώ μας. Γιατί όμως είναι αποτυχία, και δεν είναι απλά αναγνώριση κάποιων ασυμφιλίωτων διαφορών; Γιατί είναι περισσότερο πολιτισμένο να βγαίνουμε μια φορά το εξάμηνο για έναν καφέ και να προσποιούμαστε ότι νιώθουμε άνετα, από το να παραδεχθούμε ότι βασικά, δεν θέλουμε αυτό το άτομο στη ζωή μας πια. Ισως η παραδοχή του εφήμερου των σχέσεων μας τρομάζει γιατί μας παραπέμπει στο εφήμερο της ίδιας μας της ύπαρξης; Τι είπα τώρα, το ξέρω... είδα και την ταινια με τον Φρουντ και τον Γιουνγκ και επηρεάστηκα.

Πραμγατικά δεν ξέρω τι είναι αυτη η ανάγκη να μην απομακρύνουμε έστω και τους πιο δευτερεύοντες φίλους μας, αν πρόκειται για μια βαθύτερη ανάγκη για σταθερότητα και συνέχεια, αν πρόκειται απλά για καλούς τρόπους και κοινωνικές συνήθειες που έχουμε μάθει -δεν είναι καλό να τσακώνεσαι, δεν είναι καλό να χωρίζεις από φίλους. Εγώ νομίζω ότι με έναν ιδιαίτερα μανιχαιστικό τρόπο, κάθε φορά που τσακώνομαι και χάνομαι με κάποιον, αυτό που με πειράζει τελικά είναι, ότι είναι ακόμα ένας άλλος άνθρωπος με τον οποίο δεν μπορώ να συνεννοηθώ, ακόμα ένας βλάκας, ακόμα ένας εχθρός. Και σε έναν κόσμο που οι περισσότεροι άνθρωποι φαίνονται κακοί ή αδιάφοροι, νιώθω ότι δεν μπορώ να χάσω ακόμα και τους λιγότερο ενθουσιώδεις συμμάχους μου.

Μα, τι θέλουν οι άντρες επιτέλους;

Απάντηση: δεν ξέρω, δεν πιστεύω ότι όλοι άντρες θέλουν τα ίδια πράγματα ούτως ή άλλως, αλλά βασικότερα: με εκνευρίζει η ερώτηση, και οι χιλιάδες απαντήσεις που δίνονται σε βιβλία αυτοβοήθειας, γυναικεία περιοδικά, ταινίες, μεσημεριανές εκπομπές και συζητήσεις με φίλους.

Πρέπει να είσαι αδιάφορη και σκληρή. Οχι, πρέπει να είσαι γλυκιά και υποχωρητική. Πρέπει να είσαι μια το ένα και μια το άλλο για τους τρελάνεις τελείως. Δεν πρέπει να τσακώνεσαι, στους άντρες δεν αρέσουν οι νευρικές γυναίκες. Πρέπει να είσαι διεκδικητική, οι άντρες γουστάρουν τις δυναμικές γυναίκες. Αλλά όχι τόσο ώστε να θίξεις τον ανδρισμό του. Να κάνεις την χαζή για να νιώθει ανωτερός σου. Μη σε περάσει και για βούρλο όμως. Να μην γκρινιάζεις. Αλλά να το λες αν κάτι σε ενοχλεί. Να είσαι ερωτική αλλά όχι λυσσάρα. Να μην το κάνεις αμέσως μαζί του, αλλά μην αργήσεις και πολύ και βαρεθεί να περιμένει. Να μην έχεις απαιτήσεις να είναι ωραίος, ούτε να έχει καλό σώμα, αυτό είναι επιφανειακό. Εσύ όμως, πρέπει να διατηρείσαι, μην αφεθείς. Αν σε κερατώσει, δεν πειράζει, αν τον κερατώσεις εσύ όμως, μαύρο φίδι που σ'εφαγε. Τελικά όμως "οι τσούλες και οι τρελές έχουν τις τύχες τις καλές".

Με λίγα λόγια, πάρτο αυγό και κούρευτο. Το ενοχλητικό σε όλα αυτά, είναι ότι η ευθύνη για το ξεκίνημα και τη διατήρηση της σχέσης, μετατίθεται τελικά,  και αντίθετα με την κυριαρχη άποψη που θέλει τους άντρες να είναι οι αρχηγοί γενικώς, στις γυναίκες. Εμείς πρέπει να μάθουμε τι να κάνουμε για να αρέσουμε στους άντρες. Δεν υπάρχουν αντίστοιχα "πρέπει" και στερεότυπα για τους άντρες θα μου πείτε; Ναι, αλλά είναι πολύ λίγα, και συγκεκριμένα, έχουν να κάνουν κυρίως με το πως θα πηδηχτείς, όχι με το πως θα αρχίσεις και θα συνεχίσεις μια συντροφική σχέση, που είναι και μάλλον πιο σημαντικό, μακροπρόθεσμα, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδ..

Γιατί αυτό; Πρώτον εξαιτίας της αντίληψης, που θεωρώ εξίσου άδικη για γυναίκες και άντρες, ότι τους άντρες ενδιαφέρει μόνο το σεξ, ενώ τις γυναίκες η σχέση, ο γάμος και τα μωρά. Εξου και όλες οι στεροτυπικες αναπαραστάσεις σε ανέκδοτα, ταινίες κλπ. της γυναίκας που προσπαθεί να "τον τυλίξει" και του άντρα που προσπαθεί "να την ρίξει στο κρεβάτι". Υπάρχει κάποια αλήθεια πίσω από αυτά τα στερεότυπα; Κατά τη γνώμη μου, η αλήθεια είναι ότι ιστορικά και από τότε που υπάρχει ο θεσμός του γάμου, οι γυναίκες, εφόσον δεν είχαν καμία θεσμική ή οικονομική εξουσία και δεν μπορούσαν καν να δουλέψουν, φυσικά και αναζητούσαν τον γάμο, μιας και πραγματικά δεν υπήρχε άλλος τρόπος, όχι μόνο να έχουν κάποια κοινωνική υπόσταση, αλλά βασικά, να έχουν να φάνε! Υπάρχουν και κάποιες θεωρίες εξελικτικής ψυχολογίας για το ότι οι γυναίκες θέλουν κάποιον προστάτη για τα παιδιά τους, και οι άντρες θέλουν να μοιράσουν τον σπόρο τους, αλλά βασικά, και επιστημονικά, δεν έχουν αποδειχθεί ποτέ.


Οπως και να έχει, ζούμε σε μια κοινωνία, ευτυχώς, που μια γυναίκα μπορεί να ζήσει μια καλή ζωή, και χωρίς να παντρευτεί, αν αυτό θέλει, και δεν χρειάζεται ούτε οικονομικό τροφοδότη ούτε προστάτη. Παρόλα αυτά, εννοείται ότι συνήθειες και αντιλήψεις αιώνων, δεν άλλάζουν επειδή τα τελευταία 30 χρόνια, σε μια γωνιά του πλανήτη, οι γυναίκες της μεσαίας και ανώτερης τάξης έχουν κι άλλες επιλογές εκτός του γάμου. Μέχρι να αλλάξουν τα πράγματα, θα συνεχίσουν να μας ζαλίζουν με όλα αυτά τα εκατομμύρια, καταπιεστικά, άδικα και αντιφατικά πράγματα που πρέπει να κάνουμε για να κρατήσουμε τον άντρα μας,  και θεός φυλάξει, να μη μείνουμε μόνες ή ανύπαντρες.

Γενέθλια

Λοιπόν αυτόν τον μήνα πέσανε πολλά γενέθλια μαζί και ήταν όλα Αύγουστο. Πρώτα ήσουν εσύ, ή πρώτα θυμάμαι εσένα, που ήσουν ασυνήθιστα φιλικός, ήδη μεθυσμένος γαρ, και με ρώτησες με νόημα αν ήθελα σου κάνω ένα δώρο, εγώ είπα ναι χωρίς να το πιστεύω, τελικά με ευχαρίστησες για το δώρο μου, που μάλλον άρεσε πιο πολύ σε εσένα παρά σε μένα, και μετά ήταν τα γενέθλια μιας φίλης μου που φιλοξενούσα και ήθελε να δει την πόλη του Δον Κιχώτη, ή μάλλον την πόλη του Θερβάντες, στην οποία πήγαμε και δεν υπήρχε ψυχή ζώσα, Αύγουστος στη Μεσόγειο γαρ, όλοι στις παραλίες και κάπου ανάμεσα ήταν τα γενέθλια μιας Αμαζόνας, που γεννήθηκε σε μια σχεδία στον Αμαζόνιο, που αλλού; Αλλά είχε και τα γενέθλιά του αυτός που μου διηγήθηκε την ιστορία της Αμαζόνας που γεννήθηκε στη σχεδία στη ζούγκλα, και που μετά κάποιος Ελβετός τη γνώρισε στη Βραζιλία, την ερωτεύτηκε και την πήρε 17 χρονών στη χώρα του – την Ελβετία. Τώρα αυτή ζει στη Μαδρίτη και μιλάει γαλλικά έχει ένα εκπληκτικό σώμα και ψάχνει για δουλειά. Αλλά δεν ανησυχώ γι’ αυτήν, αν και ίσως θα έπρεπε. Ανησυχώ για μένα, δεν ξέρω ποτέ τι να ευχηθώ στα γενέθλια.


Και ξέρεις, σε λυπήθηκα όταν ήρθαν τα γενέθλιά σου, για τις πληγές του Οιδίποδα που έχεις, για το ότι έχεις ένα χαρτί κολλημένο στον τοίχο του δωματίου σου που γράφει απλά «Εύα», για το σπίτι σου που αποκαλείς κόλαση και είναι όντως μια κόλαση, για το ότι έχεις να πας στην πατρίδα σου 20 χρόνια, για το ότι στα γενέθλια σου σε πήρε μόνο η μια από τις τέσσερις αδελφές σου, ούτε καν η μάνα σου που δεν θυμάται ποιος είσαι, για τον χρόνο που περνάει για σένα και προσπαθείς να τον καθυστερήσεις παριστάνοντας μια παρωχημένη εκδοχή του εαυτού σου. Και αρκετές φορές το πετυχαίνεις. Αλλά ούτε εσένα σε φοβάμαι, ξέρεις εσύ. Και είσαι και άντρας. Πάντα θα βρίσκεται μια χαζή να ερωτευτεί. Εμένα ναι, με φοβάμαι. Εμένα με νοιάζει ακόμα. Και δεν ξέρω τόσα πολλά. Ούτε είμαι ηθοποιός. Ούτε καν κυνική. Επιπλέον, έρχονται και άλλα γενέθλια σε λίγο. Έρχονται γενέθλια που δεν θυμάμαι ακριβώς πότε πέφτουν, όπως του πατέρα μου. Και μιας φίλης μου από το σχολείο που μετακόμισε στα 18 στην Αμερική. Όχι, δεν πλένει πιάτα στην Αστόρια, σπούδασε σε ακριβό πανεπιστήμιο. Από το σύνδρομο του μετανάστη δε γλύτωσε όμως, πάντα θέλει να βρίσκεται κοντά σε Έλληνες. Φυσικά παντρεύτηκε ‘Έλληνα. Ξέρω ότι είναι Αύγουστο τα γενέθλια της, όπως και του πατέρα μου, αλλά ποτέ δεν θυμάμαι πότε.

Ο αδελφός μου θυμάμαι πειραζόταν που ο πατέρας μου δεν θυμόταν τα γενέθλιά μας, αλλά εγώ όχι, γιατί ούτε εγώ θυμόμουν τα δικά του –του πατέρα μου. It takes one to know one, που λένε. Εγώ ξέρω λοιπόν κάποιον, ποιος είναι αυτός που με ξέρει εμένα δεν ξέρω. Και πότε είναι τα γενέθλιά του.

Pretty on the inside?

Οι γυναίκες δεν ενδιαφέρονται για την ομορφιά, ή έτσι λέγεται. Οι άνδρες είναι αυτοί που παρασύρονται από τα γυναικεία φυσικά θέλγητρα, ενώ οι γυναίκες υποτίθεται ότι έλκονται από τη δύναμη, την εξουσία, την εξυπνάδα, ή την καλοσύνη του άλλου. Κι όμως, η ομορφιά μας σκλαβώνει όλους.

Θεωρείται ένδειξη επιφανειακότητας να διαλέγει κανείς ερωτικούς συντρόφους με βάση το πόσο τον τραβάει η εξωτερική τους εμφάνιση. Υπάρχει και η άλλη εκδοχή, ότι όταν λέμε ότι θεωρούμε κάποιον ωραίο, δεν αναφερόμαστε σε κάποιου τύπου φωτογραφική ομορφιά, αλλά στο σύνολο της παρουσίας του, τις κινήσεις του, τις εκφράσεις του, το πως φέρει τον ευατό του στον χώρο. Ίσως, αλλά κλίνω προς την άποψη ότι αυτό που μας αρέσει είναι το πρόσωπο και το σώμα του άλλου, και πρέπει πραγματικά να είναι πολύ ηλίθιος ή αντιπαθητικός κάποιος για να μπορέσουμε να δούμε πέρα από αυτό. Ίσως να είναι τελικά απλώς ανθρώπινη αδυναμία, αλλά η έλξη που μας ασκεί κάποιος που βρίσκουμε όμορφο είναι σχεδόν ακαταμάχητη. Ακόμα και αν μας νευριάζει, ακόμα και αν τον έχουμε βαρεθεί, ακόμα και αν τον αντιπαθούμε, το μούδιασμα που νιώθουμε όταν τον ενατενίζουμε, είναι κάθε φορά το ίδιο.

Και αντίστροφα. Η ασχήμια, μπορεί να σε κάνει να αντιπαθήσεις ανθρώπους που ίσως αλλιώς θα σου ήταν αδιάφοροι, ή και συμπαθητικοί. Για παράδειγμα, ένας τύπος που είναι στο μεταπτυχιακό μαζί μου. Όλως τυχαίως, τον γνώριζα και από παλιά. Είχα να τον δω γύρω στα πέντε-έξι χρόνια, και όταν ξανασυναντηθήκαμε τρόμαξα να τον γνωρίσω. Τότε, ηταν ένα εμφανίσιμο παιδί, μελαχροινός, πολύ ψηλός και αδύνατος. Θυμάμαι ότι τον είχα θεωρήσει καλή περίπτωση. Τώρα πρέπει να έχει πάρει γύρω στα 80 κιλά. Δεν είναι μόνο του σώμα του, αλλά κυρίως το πρόσωπο του, είναι σχεδόν ένα άλλο πρόσωπο. Το να είσαι χοντρός δεν σημαίνει ότι είσαι άσχήμος, αλλά ο συγκεκριμένος ασχήμυνε πολύ. Και επίσης είναι πολύ κουραστικός ως συμφοιτητής. Έχει εμμονές με συγκεκριμένα θέματα, μιλάει πάντα κρυπτικά, και γενικώς αυτά που λέει δεν βγάζουν νόημα. Σε ένα μάθημα, καθώς τον κοίταζα, ενώ έκανε μια από τις ακατανόητες παρεμβάσεις του, και μετά βίας συγκρατόμουν να μην τον διακόψω, μου ήρθε στο μυαλό η παλιά του εικόνα. Άραγε αν ήταν ο παλιός, ψηλός και αδύνατος ευατός του, που είχε και αδυναμία στο ποτό, θα τον έβλεπα αλλιώς; Θα θεωρούσα την παραξενιά του γοητευτική; Το ότι μιλάει μονίμως με μισόλογα ως δείγμα μιας ρομαντικής, βασανισμένης προσωπικότητας; Την διαφορά των απόψεων μας έναυσμα για παθιασμένες συζητήσεις; Κατέληξα ότι πιθανώς, ναι, έστω και φευγαλέα. Ενώ με την τώρινη του εμφάνιση, το μόνο που σκεφτόμουν ήταν 'δε μας παρατάς με τις βλακείες σου ρε φίλε'.

Duch of the terrace never grew old / I hope she never will

Αν διαβάζετε αυτό το blog και είστε γυναίκες, τότε μάλλον είστε Ελληνίδες... Οπότε να κάνω αυτή την ερώτηση: δεν έχετε μεγαλώσει με την ιδέα ότι πρέπει να παντρευτείτε και να κάνετε παιδιά; Ότι όποια έχει αποτύχει σε ένα από τους δύο στόχους είναι αξιολύπητη; Μήπως αυτή η άρρητη επιταγη καθοδηγεί πολλές από τις επιλογές μας; Πόσες αλήθεια θα επιλέγαμε να παντρευτούμε ή να κάνουμε παιδιά χωρίς το φόβητρο της κοινωνικής αποδοκιμασίας; Χωρίς το άγχος ότι αν δεν παντρευτούμε πριν τα 30 και κάτι (αν είσαι από την επαρχία κάντο 30 παρά κάτι), θα γίνουμε στην καλύτερη περίπτωση τρελές βρώμικες γριές;

Για όσους φοβούνται τη μοναξιά, όπως κάποια που μου είχε πει ότι η εικόνα της γεροντοκόρης γηραλέας δασκάλας του πιάνου της σε ένα ετοιμόρροπο διαμέρισμα στην Κυψέλη την είχε τρομάξει τόσο, που αποφάσισε επί τόπου -στα δεκατέσσερα- να παντρευτεί και θα κάνει παιδιά, έχω να αποκαλύψω ένα μυστικό: Τίποτα, ούτε ο γάμος, ούτε τα παιδιά, δε σε προφυλάσσει από τη μοναξιά και το ετοιμόρροπο διαμέρισμα. Από το να βρεθείς φτωχός, μόνος και έρημος στα 60, και να κοιτάς τους τοίχους. Υπάρχει πάντα ο θάνατος, η άρρωστια, ο χωρισμός, η ασυμφωνία χαρακτήρων (αυτή -δεν κάνει να το λέμε, αλλά έτσι είναι- μπορεί να υπάρχει και μεταξύ γονιών και παιδιών), υπάρχουν άπειροι λόγοι και τρόποι να μείνει κανείς μόνος.

Ο γάμος και τα παιδιά δεν είναι σκοπός ζωής. Δε σε ολοκληρώνει, δε σε γεμίζει, δεν κάνει τίποτα άλλο από το να προσθέτει και άλλους ανθρώπους στη ζωή σου. Με τους οποίους η σχέση μπορεί να είναι καλή, μπορεί να είναι και πολύ κακή όμως. Σίγουρα πάντως, μια επιλογή που γίνεται από φόβο ή από ανία δεν είναι πραγματική επιλογή. Καμία γυναίκα δε γεννιέται με κάποιο μαγικό μητρικό φίλτρο. Κάμια βιο-ψυχο-οτιδήποτε μελέτη δεν έχει καταφέρει να αποδείξει ότι οι γυναίκες αγαπάνε/θέλουν περισσότερο τα παιδιά από τους άνδρες. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι τα γεννάνε, απ'εκεί και πέρα, σκοτάδι καλύπτει την υπόθεση. Το έχω ψάξει, δεν το λέω έτσι: όσο και να λυσσάνε όλοι, κανένας δε έχει καταφέρει να αποδείξει ότι ο γάμος και η ανατροφή παιδιών είναι βιολογική και όχι κοινωνική προτίμηση των γυναικών. Γι'αυτό να μη νιώθετε περιέργα αν είστε γυναίκες και δεν θέλετε να κάνετε παιδιά, ή να παντρευτείτε, είναι απόλυτα φυσιολογικό.

Όλη αυτή η ελληνική κακομοιριά πρέπει κάποτε να σταματήσει. Όλες αυτές οι μαλακίες, που η πρώτη ερώτηση που γίνεται για μια γυναίκα 40 χρονών είναι αν είναι παντρεμένη με παιδιά -για να δούμε αν είναι καλά στα μυαλά της- πρέπει να σταματήσουν. Όλες αυτές οι ανταγωνιστικές μαλακίες περί αγάμητων (αντρών και γυναικών) πρέπει να σταματήσουν. Αν το να είναι κάποιος αγάμητος αποτελεί πηγή δυστυχίας, τότε οι πόρνες είναι οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο.

Η ερωτική ζωή μας είναι προσωπική ιστορία, και όχι μια στατιστική που θα πρέπει να εξεταστεί σύμφωνα με κάποια αυθαίρετα κριτήρια. Αυτό.

Κάποιος να με κερνάει

Με έκπληξη ανακαλύπτω ότι πολλές γυναίκες σήμερα έχουν την απαίτηση να τους κερνάνε οι άντρες στα ραντεβού. Και κατ' αναλογία, πολλοί άντρες νιώθουν την υποχρέωση να κερνάνε. Ακόμα και για διακοπές έχω ακούσει την απαίτηση να πληρώνει ο άντρας τα εισιτήρια.

Για να ξεκαθαρίσω κάτι: το κέρασμα είναι κάτι ωραίο όταν γίνεται σαν κίνηση αβροφροσύνης. Ας πούμε στο πρώτο ραντεβού, και κάποιες άλλες φορές, είτε επειδή γιορτάζεις κάτι, είτε απλώς όταν θέλεις να ευχαριστήσεις τον άλλον γιατί τον εκτιμάς, τον αγαπάς κλπ.

Αλλά το κέρασμα ως μόνιμη υποχρέωση ενός άντρα απέναντι σε μια γυναίκα, πολύ απλά, δεν το καταλαβαίνω. Γιατί δηλαδή; Ειδικά αν βγάζετε και οι δύο τα ίδια τα ίδια λεφτά και αν το μέρος που θα πάτε είναι επιλογή και των δύο (δεν θέλει δηλαδή ο άλλος να σε πάει οπωσδήποτε σε ένα ακριβό εστιατόριο), ποιό ακριβώς είναι το νόημα; Το μόνιμο κέρασμα είναι ένα είδος πληρωμής, για ποιές υπηρεσίες αναρωτιέμαι;

Ένα επιχείρημα είναι ότι οι γυναίκες χαλάνε τόσα λεφτά σε κομμωτήρια και ινστιτούτα αισθητικής, οπότε με το κέρασμα αποκαθίσταται κάποια οικονομική ισορροπία. Καταρχάς ποιόν κοροϊδεύετε βρε κορίτσια; Θα πηγαίνατε στα κομμωτήρια και στα ινστιτούτα είτε υπήρχε αυτός ο άντρας είτε όχι, γιατί θέλετε να είστε όμορφες και περιποιημένες για τον ευατό σας πάνω από όλα (και για όλους τους υπόλοιπους άντρες βεβαίως βεβαίως). Επίσης, τώρα τελευταία οι άντρες χαλάνε πάνω κάτω τα ίδια λεφτά για την εμφάνισή τους, οπότε άκυρο το επιχείρημα.

Το άλλο ακόμα πιο ηλίθιο επιχείρημα έχει να κάνει με την εγκυμοσύνη... Ναι, το έχω ακούσει και αυτό. Εμείς μένουμε έγκυες και μεγαλώνουμε τα παιδιά, αυτοί πρέπει να πληρώσουν. Κοίτα, αν θες να βγάλεις λεφτά ως ανταμοιβή επειδή μένεις έγκυος, γίνε παρένθετη μητέρα. Επίσης αν ο άλλος δε βοηθάει στην ανατροφή των παιδιών σας, είναι πρώτον δικό σου λάθος που μένεις μαζί του, αλλά αν επιμένεις, τότε καλύτερα να σου δώσει λεφτά για baby-sitter και όχι να σου πληρώνει τις εξόδους και τις διακοπές.

Το άλλο, πιο ψυχολογικό επιχείρημα, πάει κάπως έτσι: αν νιώθεις αρκετά σίγουρη για τον ευατό σου ως γυναίκα, δέχεσαι τα κεράσματα. Όποια αρνείται να την κεράσουν το κάνει επειδή είναι ανασφαλής και νιώθει ότι "δεν αξίζει" να την κεράσει κάποιος. Εντάξει, το να αρνείσαι πεισματικά να σε κεράσει οποιοσδήποτε οτιδήποτε μπορεί να δείχνει μια ψυχαναγκαστική ανάγκη για επιβεβαίωση της ανεξαρτησίας σου. Αλλά το να δέχεσαι κάποιες φορές το κέρασμα, πόρρω απέχει από το να το απαιτείς σε μόνιμη βάση.

Και πρέπει να σκεφτούμε: θα δεχόμασταν να μας κερνάει συνέχεια μια γυναίκα φίλη μας; Μπορεί να το κάνει γιατί μας αγαπάει, ή γιατί έχει περισσότερα λεφτά από μας, αλλά δε θα μας ενοχλούσε από ένα σημείο και μετά; Εγώ ξέρω ότι μια φίλη μου, που με κερνούσε συνέχεια, μου είχε σπάσει τα νεύρα. Όντως είχε περισσότερα λεφτά από μένα, αλλά έλεος, μπορούσα να πληρώσω τον καφέ μου. Από ένα σημείο και μετά ένιωθα σαν τον φτωχό συγγενή και έτσι νιώθω και με τους άντρες που επιμένουν να με κερνάνε. Και πραγματικά αδυνατώ να δω την διαφορά.

Τέλος, υπάρχει το επιχείρημα ότι αν αρνείσαι τα κεράσματα, στερείς από τον άντρα την δυνατότητα να σου δείξει πόσο σε εκτιμάει και φυσικά, τον ευνουχίζεις (άντε πάλι με αυτόν τον φανταστικό ευνουχισμό). Και εδώ θα σταματήσω και θα ήθελα να ρωτήσω όσους άντρες διαβάζουν το μπλογκ (και τους τρεις σας!) να μου απαντήσουν, γιατί κερνάνε;; Επειδή "έτσι είθισται" ή επειδή πραγματικά θέλουν να ευχαριστήσουν τη συνοδό τους; Και νιώθουν πραγματικά ότι χάνουν τον ανδρισμό τους αν κάποια κοπέλα αρνηθεί ένα κέρασμα; Gentlemen, the floor is yours...

Love actually

"Ίσως να μην είμαστε φτιαγμένοι για να έχουμε μια και μοναδική αγάπη στη ζωή μας, αλλά πολλές σημαντικές σχέσεις".
Αυτά λέει η 17χρονη ερωμένη του Isaac Davis στο Μανχάταν, αποστομώνοντάς τον και χαρίζοντας μας έναν συλλογικό αναστεναγμό ανακούφισης.
Είναι πολύ παρηγορητικό να μην νιώθεις ότι πρέπει να βρεις τον ένα και μοναδικό έρωτα. Πόσο πιό ξέγνοιαστος νιώθεις στη σκέψη ότι στη ζωή σου θα έχεις μια σειρά από αξιόλογες σχέσεις και ωραίες στιγμές, χωρίς αυτό το απόλυτο πρέπει του μεγάλου έρωτα. Πόσο βάρος αφαιρεί από τις προηγούμενες σχέσεις, από την παρούσα σχέση σου, ή την παρούσα μοναξιά σου.
Αλλά αυτή την αίσθηση ελευθερίας ακολουθεί ένα αίσθημα κενού. Και μια ίσως παιδική απαίτηση:
Δεν θέλω άλλες σημαντικές σχέσεις. Νιώθω πλήρης εμπειριών. Αγαπάω όλους τους ανθρώπους που πέρασαν από τη ζωή μου, αλλά... αρκετά. Μπορώ να έχω τώρα τη μια και μοναδική μου αγάπη παρακαλώ;

Di mi la verita

Εξομογόγηση:
Η μεταφορά του προσωπικού βάρους σου στον άλλο.

Εξομολογούμενος:
Αυτός που με την πράξη της εξομολόγησης υποδηλώνει ότι η αλήθεια του είναι:

-σημαντική
-χρήσιμη
-απευλευθερωτική
-άγνωστη

για τον άλλον.

Στην πραγματικότητα, όλα αυτα ισχύουν για το πως βλέπει αυτός την αλήθεια του. Το τελευταίο που νοιάζει τον εξομολογούμενο είναι οι άλλοι. Αυτό που τον νοιάζει είναι να τα πει. Και μετά είναι όλα εντάξει. Αυτός τουλάχιστον, νιώθει κατά τι ελαφρύτερος.

Εξομολογητής:
-Όταν είναι επαγγελματίας νιώθει πολύ σημαντικός. Επίσης μπορεί να δώσει τζάμπα άφεση.
-Όταν είναι ερασιτέχνης, όταν δεν έχει ζητήσει κάποια εξομογόγηση, όταν αυτή η αλήθεια τον πληγώνει, όταν αυτή η αλήθεια δεν ακολουθείται από κάποια αντίστοιχη πράξη -εκτός από αζήτητη και άσχημη, είναι και άχρηστη δηλαδή- νιώθει ένα μετέωρο συναίσθημα μεταξύ αγανάκτησης, απορίας και στενοχώριας. Και φυσικά δεν μπορεί να κάνει τίποτα για τις αμαρτίες του άλλου, εκτός από το να τις υποστεί και να πει και ευχαριστώ για την ειλικρίνια.

Η αλήθεια δεν είναι κάποια υπέρτατη αξία. Δεν έχει κανένα νοήμα από μόνη της.

Κατά βάθος, όταν λέμε σκληρές αλήθειες είναι μόνο για να ικανοποιήσουμε δικές μας ανάγκες (σύγχωρεσης; αποδοχής; τακτοποιησης ψυχολογικών εκκρεμοτήτων;) και όχι επειδή νοιαζόμαστε για τον άλλον ή για τη σχέση του μαζί μας. Σίγουρα όχι επειδή μας ενδιαφέρει κάποια αφηρημένη έννοια όπως η αλήθεια.

Και αυτή είναι η αλήθεια.

Να σου πω ένα μυστικό;

Όχι να μη μου πεις και επίσης σε παρακαλώ να μη με αφήσεις να σου πω και εγώ, αν ποτέ με καταλάβει η παράλογη επιθυμία να προβώ σε αυτό το απονενοημένο διάβημα..

Τα μυστικά είναι ζουμερά, είναι νόστιμα, είναι πιπεράτα! Σε τρώνε στη γλώσσα να τα μοιραστείς με τους άλλους, με το χύδην όχλο, με τους απ’έξω. Οι απ’έξω είναι όσοι δεν έχουν σχέση με το μυστικό, όσοι δεν έχουν περάσει από το τελετουργικό μύησης, από τη στιγμή δημιουργίας του μυστικού. Δηλαδή, είσαι με τη συνάδελφό σου και βλέπετε την προϊστάμενη με εραστή. Από αυτή τη στιγμή είστε ενωμένες με έναν άρρηκτο δεσμό που σας ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους -ακόμα κι αν αντιπαθιέστε, όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα, είστε πιο κοντά κι από σταυραδέλφια. Όλοι οι άλλοι είναι παρείσακτοι. Και τι συμβαίνει όταν προσκαλείς παρείσακτους στο σπίτι σου: τα κάνουν μπάχαλο.

Από τη στιγμή που θα αποκαλύψεις το μυστικό σε έναν τρίτο ξεκινάει μια χιονοστιβάδα που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμα της: σε χρόνο μηδέν το έχουν μάθει όλοι, ενδιαφερόμενοι και μη. Όσο και να ορκίσεις τον άλλον «μην το πεις», το ξέρεις ότι θα τα ξεράσει όλα με την πρώτη ευκαιρία. Όπως το έκανες κι εσύ άλλωστε, όταν ο κάποιος άλλος σου είχε πει «θα σου πω κάτι, αλλά μην το πεις σε κανένα». Το ήξερες ότι θα σου ήταν ένα βάρος αυτή η αποκάλυψη, αλλά επειδή ήσουν περίεργος και ένιωσες και λίγο εκλεκτός, δέχτηκες να το ακούσεις. Απλώς και μόνο για να νιώσεις το τσίμπημα της ενοχής, όταν μερικές μέρες μετά, το διέδιδες.

Κατά βάθος, όλοι γνωρίζουμε ότι αυτό που εκμυστηρευόμαστε θα μαθευτεί, κι όμως δεν παύουμε να νιώθουμε πληγωμένοι και σοκαρισμένοι όταν συμβαίνει το αναπόφευκτο.

Αλλά ίσως όλα αυτά να είναι δήθεν μυστικά. Και πραγματικό μυστικό να είναι αυτό που όσο κι αν το θες, δεν αντέχεις να το πεις σε κανέναν.

Το άγιο ζευγάρι

Aν δεν θέλεις να θεωρηθείς μίζερος, μικροπρεπής, ζηλιάρης, γρουσούζης, κουτσομπόλης, κακεντρεχής και πικρόχολος, πρέπει να συμμετέχεις ψυχή τε και σώματι στη λατρεία του άγιου ζευγαριού. Ποιο είναι το άγιο ζευγάρι; Είναι το οποιοδήποτε ζευγάρι. Γιατί είναι άγιο; Δεν γνωρίζω ακριβώς, ίσως επειδή το ζευγάρι θεωρείται προοίμιο της οικογένειας, ή απαραίτητη προϋπόθεση της ανθρώπινης ευτυχίας. Από τη μαζική λατρεία εξαιρούνται μερικές φορές τα παράνομα και τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Ποιοι είναι οι κανόνες που πρέπει να τηρείς σε σχέση με το ιερό ζευγάρι:

1. Πρέπει πάντα να χαίρεσαι όταν ακούς ότι ο τάδε τα έφτιαξε με τη δείνα, ακόμα κι αν εσύ σκέφτεσαι πως αυτός ο ηλίθιος βρήκε γκόμενα και εσύ είσαι μόνος σου.

2. Όλα τα ζευγάρια είναι καλά και ταιριαστά. Δεν έχει σημασία που η μία είναι πανέξυπνη και ο άλλος πανίβλακας, ή που ο ένας είναι πανέμορφος και η άλλη κακάσχημη, γιατί «δεν μετράει μόνο η εμφάνιση». «δε μετράει μόνο το μυαλό» και τελος πάντων «δεν ξέρεις πως αυτοί τα βρίσκουν μεταξύ τους».

3. Όλα τα ζευγάρια θα παντρευτούν. Πρέπει να το πιστεύεις ακράδαντα αυτό, δεν έχει σημασία που και τα δύο μέλη του ζευγαριού είναι 20 χρονών και εμπειρικά γνωρίζεις ότι το 95% των σχέσεων που ξεκινούν σε αυτή την ηλικία διαλύονται μετά από μερικά χρόνια. Αν δεν λες και εσύ ότι «αυτοί θα παντρευτούν» πρέπει τουλάχιστον να συμφωνείς με τέτοιες δηλώσεις, αλλιώς κακό φίδι που σε έφαγε.

4. Κάθε αναφορά σε ζευγάρι πρέπει να εισάγεται ή και να ακολουθείται από ένα θετικό σχόλιο, όπως «τι αγαπημένο ζευγάρι», «τι τέλειο ζευγάρι» και «πόσο χαίρομαι που τους βλέπω μαζί».

5. Ο καινούριος γκόμενος της φίλης σου είναι αβλεπί φανταστικός, γλυκούλης και πολύ καλό παιδί. Το ίδιο και η καινούρια γκόμενα του φίλου σου. Το ότι είσαι καλύτερος άνθρωπος αν πεις την ειλικρινή σου γνώμη, ξέχνα το.

6. Ακόμα και όταν η φίλη σου σου κάνει παράπονα για τη σχέση της, δεν πρέπει επ’ουδενί να τη συμβουλεύσεις να χωρίσει. Όχι αγάπη μου. Χωρίζουμε μόνο όταν ο άλλος χιλιοκερατώνει, είναι χαρτοπαίκτης, αλκοολικός και δέρνει. Από μια ηλικία και μετά, ούτε αυτοί οι λόγοι δεν είναι αποδεκτοί. Μην αναφέρω την απλή βαρεμάρα, αυτό φυσικά και δεν είναι λόγος να χωρίσεις, αφού ως γνωστόν όλα τα ζευγάρια βαριούνται από μερικά χρόνια και μετά (μερικοί από μερικούς μήνες και μετά, αλλά ποιος μετράει).

7. Όταν ακούς ότι ένα ζευγάρι χώρισε, πρέπει πάντα να στενοχωριέσαι. Άσχετο αν τις τελευταίες φορές που τους έβλεπες τσακώνονταν συνέχεια, ή δεν μιλιόντουσαν καν. Καλύτερη αντίδραση όταν δεν έχεις τίποτα να πεις: ένα παρατεταμένο «ααααα» με παράλληλο γέρσιμο του κεφαλιού στο πλάι, κάπως όπως όταν βλέπεις μωράκια, αλλά με πιο λυπημένο τονισμό το «ααααα».

8. Αφού το ζευγάρι έχει χωρίσει, πρέπει να εξακολουθείς να το δοξολογείς και δεν είσαι ασφαλής παρά μόνο αφού και οι δύο τα φτιάξουν με άλλους. Γιατί σκέψου να αισθανθείς ελεύθερος, να αρχίζεις να λες την πραγματική σου γνώμη και αυτοί να τα ξαναβρούν; Θα είσαι πάντα ο κακός που δεν πίστεψε στην αγάπη τους.

9. Αν έχεις τολμήσει να εκφέρεις αρνητική άποψη για το ζευγάρι στο παρελθόν και επαληθεύεσαι, δεν πρέπει με καμία δύναμη να θυμίσεις στους άλλους ότι «τα έλεγες εσύ». Τώρα εκτός από κακός γίνεσαι και χαιρέκακος.

10. Αυτοί οι κανόνες γίνονται πιο αυστηροί όσο πιο κοντά στον κύκλο σου είναι το ζευγάρι. Δε το συζητώ για τα παντρεμένα ζευγάρια, αυτά είναι πιο ιερά κι από ένα εκατομμύριο αγελάδες στην Ινδία.

Και ένας παράγωγος κανόνας: Η μοναδική αιτία για την κακή συμπεριφορά ή τα νεύρα αυτών που είναι μόνοι τους είναι ακριβώς το ότι είναι μόνοι τους. Για αυτούς που είναι στριμμένοι αλλά ζευγαρωμένοι, τι να πω, δεν υπάρχει εξήγηση. Μήπως δεν τα πηγαίνουν καλά τώρα τελευταία;

Η πρώτη κίνηση

Τι θα γίνει επιτέλους με αυτή την καταραμένη πρώτη κίνηση; Ποίος τη κάνει, ποιος δεν τη κάνει και γιατί;

Τα διάφορα περιοδικά -γυναικείων συμπεριλαμβανόμενων- μας κάνουν πλύση εγκεφάλου με τους άντρες που δεν υπάρχουν πια, που δεν φλερτάρουν πια. Και φυσικά ποιος φταίει για όλα αυτά; Φταίνε οι γυναίκες, που έχουν απελευθερωθεί, που βγαίνουν έξω, βγάζουν λεφτά, έχουν ευνουχίσει τους άντρες και δεν ξέρουν και αυτοί τι να κάνουν οι κακόμοιροι. Όλα αυτά στην Ελλάδα, που αρκετές γυναίκες δε δουλεύουν, όταν δουλεύουν έχουν χειρότερες και πιο χαμηλόμισθες δουλείες από τους άντρες, εκπροσωπούνται ελάχιστα στην πολιτική ζωή και η ενδο-οικογενειακή βία και το trafficking είναι σε υψηλότατα επίπεδα (δες και ΚΕΘΙ). Δεν εξετάζω ποιος φταίει, αλλά τέλος πάντων, αυτή είναι η χώρα που οι γυναίκες έχουν πάρει τα ηνία από τους άντρες και τους τρομοκρατούν με τη δύναμή τους; Που τους έχουν αφαιρέσει την αυτοπεποίθησή τους;

Πίσω από όλη αυτή την γκρίνια για τους άντρες που δεν υπάρχουν πια, μου φαίνεται ότι κρύβεται το γνωστό αξίωμα: η γυναίκα πρέπει να διαπρέπει στην ιδιωτική σφαίρα, ο άνδρας στη δημόσια. Και σου λένε μετά: μα αυτοί είναι οι φυσικοί ρόλοι. Εννοώντας αυτοί είναι οι παραδοσιακοί ρόλοι. Και βεβαίως, ότι είναι παραδοσιακό είναι τόσο καλό, πάντα. Αν η γυναίκα μείνει σπίτι, τι καλά: οι άντρες ως δια μαγείας θα ξαναγίνουν άντρες –whatever that means.

Γι’ αυτό και ανεξάρτητα από το ότι οι άντρες πλέον δεν κάνουν πια την πρώτη κίνηση, δεν πρέπει ούτε εμείς να την κάνουμε γιατί στην τελική ανάλυση, ο άντρας είναι ο κυνηγός. Μιλάμε για τον ορισμό του φαύλου κύκλου. Και νομίζω ότι συμβαίνει επειδή στην Ελλάδα υπάρχει μια επίφαση, ένα λούστρο ισότιμης μεταχείρισης, ενώ κατά βάθος Έλληνες και Ελληνίδες πιστεύουν ότι για τη γυναίκα το καλύτερο είναι να κάτσει σπίτι της, να κάνει πολλά παιδάκια και να γίνει μια χαρούμενη νοικοκυρά. Άντε να έχει και μια δουλίτσα να μη βαριέται. Και έχουμε καταλήξει να πάρουμε τα χειρότερα από τους δύο κόσμους: οι άντρες έχουν αφήσει την πρωτοβουλία στις γυναίκες (όπως ίσως γίνεται σε χώρες όπου έχουν σχεδόν απαλειφθεί οι ανισότητες), αλλά παράλληλα γυναίκες και άντρες είναι εγκλωβισμένοι στο πρότυπο άντρας=κυνηγός, γυναίκα=θήραμα, και κανείς δεν κάνει τίποτα.

Δεν έχω ζήσει πολύ στο εξωτερικό, αλλά εκεί μου φάνηκε ότι τα πράγματα είναι λίγο πιο απλά. Όχι ότι τα έχουν λύσει όλα, αλλά στο θέμα του φλερτ νομίζω ότι είναι αρκετά άνετοι. Θέλει να την πέσει η γυναίκα; Την πέφτει και σχεδόν κανείς δεν τη σχολιάζει αρνητικά, δεν τρομάζει ούτε ξενερώνει. Θέλει να την πέσει ο άντρας; Το ίδιο. Δηλαδή δεν είναι ανάγκη να το κάνουμε και ανατολικό ζήτημα ούτε να γυρίσουμε πίσω στην εποχή των σπηλαίων για να βρούμε τι είναι ωραίο και φυσικό και να πράξουμε αναλόγως. Ωραίο και φυσικό είναι αυτό που είναι λειτουργικό και προάγει τις ερωτικές σχέσεις στην κοινωνία που ζούμε σήμερα και όχι σε κάποιο εξιδανικευμένο παρελθόν.

Hopelessly Devoted to You

Ας πούμε ότι κάποτε σας άρεσε κάποιος. Ας πούμε επίσης ότι είναι η περίπτωση που εσείς δεν του αρέσατε και τόσο πολύ. Το αν έχει γίνει κάτι η όχι είναι άνευ σημασίας, η ουσία είναι ότι σας άρεσε, είσασταν ερωτευμένοι και δεν υπήρξε η ανταπόκριση που επιθυμούσατε. Και το άλλο πρόσωπο γνώριζε τα αισθήματά σας.

Γιατί τα πρόσωπα αυτά υποθέτουν ότι επειδή κάποτε άρεσαν, θα αρέσουν και εις τον αιώνα τον άπαντα; Είναι απίστευτα ενοχλητικό να σε αντιμετωπίζουν σαν το αιώνιο θύμα, αλλά κάποιοι άνθρωποι είναι τόσο νάρκισσοι που τους είναι αδιανόητο ότι δεν τους γουστάρει ο κόσμος ολοκληρός και πόσο μάλλον κάποιος που έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον στο παρελθόν -όσο μακρινό κι αν είναι αυτό. Και ό,τι και να κάνεις χάνεις. Τους μιλάς; Νομίζουν ότι το κάνεις για να τους προσεγγίσεις. Δεν τους μιλάς; Το κάνεις επειδή έχεις πικαριστεί που σε απέρριψαν.

Πόσοι και πόσοι από αυτούς που μας έχουν αρέσει στο παρελθόν δεν αποδείχτηκαν στην πορεία κάτι πολύ λιγότερο από αυτό που είχαμε φανταστεί; Πόσους και πόσους τους βαριόμαστε πλέον και μας φαίνεται απίστευτο ότι κάποτε μας άρεσαν; Όχι, αυτό δεν το σκέφτονται οι συνωμοσιολόγοι νάρκισοι... Πάντα υπάρχει μια κρυφή ατζέντα πίσω από ότιδήποτε κάνεις και η ατζέντα αυτή είναι ότι ακόμα τον θέλεις σαν κολασμένη.

Πραγματικά δεν ήξερα να γελάσω ή να θυμώσω όταν τις προάλλες ήμουν σε παρέα, και κάποιος που μου άρεσε κάποτε, όταν τον ρώτησα τι έλεγε με μια φίλη μου (είχα ψιλοακούσει, έλεγε για γκόμενες) απάντησε με υπεράνω και νευρικό ύφος: τίποτα, τίποτα, άστο καλύτερα. Σημειωτέον ότι ο συγκεκριμένος, όχι μόνο μου έλεγε, αλλά με ζάλιζε κιόλας με τις λεπτομέρειες της ερωτικής του ζωής. Και ξαφνικά, από το πουθενά, έγινα η ζηλιάρα γκόμενα. Όχι, μην ακούσει τίποτα, γιατι θα κάνει σκηνή -και καλά. Η σκηνή είναι στην φαντασία του εκάστοτε νάρκισσου, και πολύ θα ήθελε να του την έκανα. Αλλά αφού δεν την κάνω, ας την φαντάζεται αυτός. Ας φέρεται ωσάν να ήταν αλήθεια.

Αγόρια και κορίτσια. Μπορούμε να είμαστε φίλοι;

Όχι.

Παραδεχτείτε το. Δεν υπάρχει πραγματική φιλία μεταξύ ενός άντρα και μίας γυναίκας. Θα πίστευε κανείς ότι δεν υπάρχει λόγος να επεκταθώ στο θέμα, γιατί εννοείται. Όμως λόγω του ολοένα αυξανόμενα αριθμού ανθρώπων που έχουν το θράσος να δηλώνουν ότι είναι «απλά φίλοι» και να σε κοιτάνε σαν το πιο διεστραμμένο πλάσμα στον κόσμο επειδή τόλμησες να υποθέσεις ότι κάτι τρέχει μεταξύ τους, νομίζω ότι επιβάλλεται να προβώ μία ανάλυση του ζητήματος. Μερικοί άνθρωποι αντιδρούν, γιατί νομίζουν ότι αμφισβητώ την αγάπη που τρέφουν για τον φίλο τους. Όχι, δεν την αμφισβητώ καθόλου, το αντίθετο μάλιστα. Υποστηρίζω ότι αγαπάτε τόσο πολύ τον φίλο σας, που μάλλον θέλετε να τα φτιάξετε μαζί του.

Τι εννοώ με την πρόταση δεν υπάρχει πραγματική φιλία μεταξύ άντρα και γυναίκας;
Καταρχήν τι εννοώ με τη λέξη φιλία: Δεν εννοώ μια χαλαρή φιλική σχέση στα πλαίσια της δουλειάς, του σχολείου, της παρέας, της ωραίας, της ομάδας, της σερενάτας κλπ. Εννοώ φιλία σαν αυτή των Τριών Σωματοφυλάκων, «όλοι για έναν, ένας για όλους» και όλα τα σχετικά.

Κατά δεύτερον, τι εννοώ με το «πραγματική φιλία»: Πραγματική φιλία σημαίνει απλή και ειλικρινής φιλία. Σημαίνει ότι άλλος είναι πάντα ο σύμμαχός σου. Σημαίνει ότι τον εμπιστεύεσαι απόλυτα και ότι ξέρεις τι θέλει από σένα και τι θέλεις εσύ από αυτόν. Σημαίνει ότι μαζί είστε αληθινοί. Όπως όλοι ξέρουμε, όταν στην φιλία εμπλέκεται και το ερωτικό στοιχείο, μόνο απλή και ειλικρινής δεν είναι, αφού στο πίσω μέρος του μυαλού σας τρέχουν αμαρτωλές και βρώμικες σκέψεις.

Τώρα που εξηγήσαμε τι είναι η πραγματική φιλία, νομίζω ότι αβασάνιστα, και χωρίς περαιτέρω ανάλυση, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι: ΔΕΝ υπάρχει πραγματική φιλία μεταξύ ενός άντρα και μίας γυναίκας. Σταματήστε λοιπόν να κρύβεστε πίσω από το δάκτυλό σας. Και μην αρχίσετε να φωνάζετε και να τινάζετε τα χέρια σας δεξιά κι αριστερά με αγανάκτηση, κραυγάζοντας «Ο Γιαννάκης; Τον ήξερα από 5 χρονών, μαζί μεγαλώσαμε, είναι σαν αδελφός μου!!» ή «Η Μαιρούλα; Δεν είσαι με τα καλά σου, την βλέπω σαν άντρα». Προσέξτε τη χρήση του σαν και στις δύο προτάσεις.

Μια βασική σημείωση: Ακόμα και αν ο μόνο ένας από τους δύο βλέπει τον άλλον ερωτικά, η φιλία δεν θεωρείται πραγματική. Για την ακρίβεια, είναι το χειρότερο είδος ψευτό-φιλίας, το είδος στο οποίο είναι εκδηλώνεται σε όλο της το μεγαλείο η υποκρισία και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ντροπή σας ρε! Αυτός που γουστάρει τον άλλον κάνει υπομονή, την καρδιά του πέτρα και περιμένει από το «φίλο» του:

1. Πότε θα μεθύσει μήπως και του κάτσει.
2. Πότε θα βαρεθεί να είναι μόνος του μήπως και του κάτσει.
3. Πότε θα χωρίσει από την 13χρονη σχέση του μήπως και του κάτσει.
4. Πότε επιτέλους θα πεθάνουν επιτέλους ο σύζυγος και τα παιδιά του μήπως και του κάτσει.

Σε μερικές προχωρημένες καταστάσεις, το θύμα έχει χάσει κάθε ελπίδα ότι ο άλλος θα του κάτσει, αλλά δεν έχει το θάρρος να ψάξει να βρει μια πραγματική σχέση. Άτιμο πράγμα η συνήθεια. Αυτός που τον γουστάρει ο άλλος, φυσικά και το ξέρει πάντα, και το κέρδος του από την όλη υπόθεση είναι:

1. Έχει κάποιον στον οποίο μπορεί να κλαφτεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας και της νύχτας.
2. Έχει κάποιον που συμφωνεί μαζί του και τον ενθαρρύνει συνέχεια.
3. Έχει κάποιον που του ανεβάζει το ηθικό του και τον κάνει να νιώθει ωραίος, έξυπνος και επιθυμητός.
4. Έχει πάντα μια καβάντζα.

Είναι και οι δύο άξιοι της μοίρας τους. Ελπίζω κάποιο τέτοιο κακόμοιρο πλάσμα να διαβάσει αυτό το κείμενο και να ξυπνήσει.

Επειδή όμως είμαι ανοιχτόμυαλος άνθρωπος, και ένας δίκαιος κριτής των στραβών της κοινωνίας, θα παραδεχτώ ότι υπάρχουν εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Δηλαδή, μπορεί να υπάρξει μια πραγματική φιλία μεταξύ ενός άντρα και μιας γυναίκας, αν και μόνο αν:

1. Είναι και οι δύο δεσμευμένοι και ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ ερωτευμένοι με το έτερόν τους ήμισυ. Και πάλι παίζεται, αλλά τέλος πάντων.
2. Είναι και οι δύο κακάσχημοι. Θα μου πείτε: αν είναι και οι δυο κακάσχημοι, τότε μπορεί να γουστάρουν ο ένας τον άλλον. Όχι, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι οι άσχημοι πάντα γουστάρουν τους ωραίους. Και όσο πιο άσχημοι είναι, τόσο πιο ωραίοι είναι αυτοί που γουστάρουν.
3. Υπήρξαν στο παρελθόν ζευγάρι. Ναι, δεν υπάρχει τίποτα που να εξαφανίζει κάθε ίχνος ερωτισμού καλύτερα από μια αποτυχημένη σχέση, ή έναν διαλυμένο γάμο.

Αυτά λοιπόν. Και μια τελευταία υποσημείωση: όχι παιδιά, δεν πειράζει που δεν είστε πραγματικοί φίλοι. Ο ερωτισμός είναι μέσα στη ζωή. Και είναι ωραίο να υπάρχει σε όλες μας τις σχέσεις. Αλλά μη μας τρελαίνετε με ηρωϊκές δηλώσεις αγνής παρθένας αφοσίωσης.

I'd rather be lonely

Every night I get the blues,
with greens and yellows and chartreuses.
You're still living here with me.
I'd rather be lonely.

All the time I look around
for excuses to leave town.
Everybody wants somebody, but,
I'd rather be lonely.

Let us make a brand new start,
separate and stay apart.
I've had enough, having and holding.
I'd rather be lonely.

I think that I need some space
Everyday you're in my face.
How can I get rid of you?
I'd rather be lonely.

One more verse, a few more words.
Love is for the bees and birds.
Not for a human being like me.
I'd rather be lonely.

Ο Loudon Wainwright σ'αυτό το τραγούδι περιγράφει με οδυνηρή ευστοχία το συναίσθημα του να έχει σιχαθεί η ψυχή σου το έτερόν της ήμισυ.
Αν θέλετε να χωρίσετε λοιπόν, αντί να σπάτε πιάτα και να κλαίτε (τι, αυτά δεν κάνουν όσοι χωρίζουν; όχι; αντε καλέ!) μπορείτε να του/της αφιερώσετε το τραγουδάκι αυτό και να χωρίσετε πολιτισμένα -και μετά μουσικής.
Ρωτάτε πώς; Μπορείτε να το παίζετε συνέχεια στο στέρεο, με προτροπές όπως: 'ακού αυτόν εδώ τον στίχο, δεν είναι φοβερός;' ή με αναφωνήματα τύπου: 'πέστα χρυσόστομε!'. Για ένα πιό προσωπικό touch, μπορείτε να το τραγουδήσετε στην κιθάρα ή a cappella στον αγαπημένο σας. Αν εξακολουθεί να σας κοιτάει με απλανές βλέμα, μάλλον δεν ξέρει αγγλικά, οπότε παίρνετε τηλέφωνο το Σαββόπουλο και ζητάτε να σας το διασκευάσει στα ελληνικά. Γιατί, το "Μέρα όμορφη/τις πάπιες ταίσαμε" δεν ήταν ωραία διασκευή;